Kastelen In Nederland.nl

Dommelrode / De Bocht / Die Boect

Hede ten dage...

Adres
Burgemeester Wernerlaan 1
Postcode
5492 GD
Plaats
Sint-Oedenrode
Gemeente
Meierijstad
Provincie
Noord-Brabant
Coördinaten RD x - y
160,100 - 397,150
Coördinaten dec nbr -ol
51.5602060 - 5.4609140
Commentaar? hier
Datum gegevens
zo 22 september 2013
 

Locatie:

Het kasteel ligt in het centrum van St. Oedenrode, midden tussen de nieuwbouw.

Functies:

gemeentehuis
gemeentehuis

Over van middeleeuwse toestand:

Een intact L-vormig complex met ingesloten toren. Opgetrokken uit baksteen en mergelsteen. De vierkante toren dateert vermoedelijk uit 1605.
Onder de huidige binnenplaats liggen nog de resten van zware fundamenten, in een binnenmuur van de vleugel is een Romaans buitenvenster bewaard gebleven, en ook zijn er nog tongewelven in de kelders van het huis.

Geschiedenis

Voldoet aan definitie
voldoet
 

Etymologie:

Het huis lag vroeger direct aan rivier de Dommel; en rode wijst op het rooien van bomen. Vroeger heette het huis De Bocht, want het lag in een bocht van de Dommel.

Bouwgeschiedenis:

Stichting
1408
Zichtbare toestand:
Bevat oude delen

Typologie tekst:

Het huis is gebouwd op een vierkant grondplan, er zijn echter geen aanwijzingen dat het om meer handelt dan een adellijke woning.

Bouwgeschiedenis:

Door de eeuwen heen is Dommelrode verschillende malen verbouwd, waarbij oorspronkelijk zestiende-eeuwse delen bewaard zijn gebleven. Het grootste deel van het huidige huis zou in 1605 gebouwd zijn door jonker Marcus van Gerwen met gebruikmaking van de resten van een ouder huis. Later kreeg het huis een nieuwe buitenmuur, die gebouwd werd voor de oude muur, waardoor er binnen een gang ontstond. De buitenmuren van Dommelrode zijn drie meter diep gefundeerd, wat destijds een bouwkundige prestatie moet zijn geweest. Het huis was geheel omgracht en de grachten waren zeer breed, op een plaats zelfs negen meter. Deze situatie is inmiddels sterk gewijzigd daar de kreek waarmee de grachten grachten verbinding hadden met de Dommel verdwenen is. Bij de restauratie van 1963 werden een aantal opmerkelijke vondsten gedaan. Men stuitte op de restant van een zeer oude put, een bastion en een dikke muur. Vanwege de verbouwing tot gemeentehuis moest een en ander het veld ruimen. In 1997 volgde opnieuw een dergelijke rigoureuze verbouwing.

Bezitgeschiedenis:

Kwartierschout van Peelland Marcus van Gerwen zou rond 1600 in bezit komen van Dommelrode. Deze omstreden man overleed in 1645 op Dommelrode. Diens opvolger Cornelis Prouninck van Deventer zou ook korte tijd op Dommelrode hebben gewoond. Nieuwe eigenaar was echter Philips van der Vorst. Daarna volgden er een hele serie nieuwe eigenaars van slot de Bocht, zoals het toen nog heette. Ook de naam 'Boerenzweet' duikt wel eens op. In 1765 kwam het in handen van Maurits Lodewijk, graaf van Nassau-Lelecq, die het de naam Dommelrode gaf. Na weer een aantal verwisselingen van eigenaar, kwam het in 1818 in handen van de zusters Augustinessen, die het gebouw volledig verbouwden en uitbreiden. Nadat in 1960 het huis aangekocht werd door de gemeente, met de bedoeling er raadhuis van te maken, werden deze uitbreidingen grotendeels weer afgebroken.

Verwijzingen

Wikipedia
Kastelenlexicon
Rijksmonumentnr
 

Afbeeldingen:

-Dommelrode aan de voorzijde, tekening, L. van Valkenburg, 1825, Tilburg, KUB S 62.7/820.11 Domm (1)
-Dommelrode vanuit het noordoosten, tekening, L. van Valkenburg, 1825, Tilburg, KUB S 62.7/820.11 Domm (2)

Publicaties:

Esther Becx - Kastelengids van Noord-Brabant, 1999 -- blz 128 - 130 (met illustratie)
Heimerick Tromp - Kastelen in Brabant; van burcht tot landhuis, 1982 -- blz 149
Anton van Oirschot - Middeleeuwse kastelen van Noord-Brabant, 1981 -- blz 180 - 184
A.J. van der Aa - Aardrijkskundig woordenboek der Nederlanden, 1839 -- DL.III 423, DL.XIV 740
Anton van Oirschot - Middeleeuwse kastelen van Noord-Brabant : Hun bewoners en bewogen geschiedenis -- blz 180/184