KastelenInNederland.nl

Den Doorn

Heden ten dage...

Adres
De Doornweg 47
Postcode
8035 PD
Plaats
Haerst
Gemeente
Zwolle
Provincie
Overijssel
Coördinaten RD x - y
205,150 - 507,425
Coördinaten dec nbr -ol
52.5522630 - 6.1260040
Bestemming
Wonen
Commentaar? hier
Datum gegevens
vr 22 juni 2012
 

Locatie:

Tussen de Vecht en de oude weg van Zwolle naar Haerst.

Over van middeleeuwse toestand:

Een op de z-o hoek van een omgracht vierkant terrein gelegen verdiepingloos vierkant gebouw onder omlopend schilddak.
Aan de noordzijde bevindt zich een klein uitbouwsel. De gevel aan de westzijde, gevormd na de inkorting, is gepleisterd.
In de kern van het omstreeks 1900 ingekorte huis bevinden zich nog 16e eeuwse elementen. Onregelmatig over de gevels verdeelde schuifvensters met roedeverdeling, met luiken behangen.
Het plat van het tentdak is omgeven door een houten balustrade.
Op enige afstand van de binnengracht bevindt zich een gedeeltelijk verlande buitengracht.

Een binnenmuur, dwars door het huis van o naar w gaand, vormt de scheiding tussen de beide delen waaruit het huisblok is ontstaan. Dat het blok uit twee delen van ongelijke ouderdom bestaat is ook uitwendig aan het sterk verschillende karakter van liet metselwerk te zien. Het helderrode metselwerk van het oude hoofdgebouw, dat tot XVI A ZOU kunnen teruggaan en waarin XVII A elliptische venstertogen zijn aangebracht, staat in duidelijke tegenstelling tot het meer verzorgde grauwe metselwerk van de noordelijke helft.
Wat liet inwendige aangaat merken wij om te beginnen op dat alleen het noordelijke deel is onderkelderd. De kelder op het oosten is overdekt door troggewelven op houten balken, de westelijke, gekenmerkt door twee ribloze kruisgewelven, heeft kennelijk vroeger verder westwaarts doorgelopen. Dit laatste blijkt hieruit, dat de beide kruisgewelven in het midden van de bestaande westmuur ontspringen op een ingemetselde laatgotische pijler van vierkante gedaante met afgeschuinde hoeken.

Het zuidelijke deel van het huis bevat een zaal van ongeveer 6 x 9 m, het noordelijke een wat smallere en minder lange opkamer. Langs de westelijke buitenmuur loopt een gang, waarvan het noordelijke eind later is afgescheiden en tot keuken dient. In het zuidelijke eind gaat de trap langs de westelijke buitenmuur omhoog. De binnenmuur dwars door het huis wordt in de gang opgevangen door een boog, die rust op wandpijlers met zandstenen basementen en kapiteellijsten, XVII A. Waar de gang aan de zuidzijde is gesplitst in helften waarvan de ene de trap bevat, wordt de scheiding gemarkeerd door een vierkante pijler die twee dwarsbogen draagt. Deze vierkante pijler is gedetailleerd overeenkomstig de juristvermelde wandpijlers. De trap is voorzien van een leuning met balusters en voert langs een gesneden balksleutel, alles XVII A.

De zaal heeft een houten plafond met gesneden rankornament, ongetwijfeld uit begin XVIII. Ter plaatse van de verdwenen oude schouw tussen de twee vensters op liet oosten bevindt zich een eenvoudige nieuwe schouw. Toen de heer Maaskant het huis kocht waren de wanden nog gedeeltelijk voorzien van een gehavend behangsel van decoratief beschilderd grof doek, dat niet meer te handhaven was. Fragmenten, op het huis bewaard, wijzen op begin XVIII.

In de opkamer treft men een schouw aan met een grijsmarmeren mantel en een gestucte boezem, alles in sobere vormen van eind xviii evenals het houten plafond.

Geschiedenis

Voldoet aan definitie
twijfel over verdedigbaarheid
 

Etymologie:

Mogelijk houdt de naam verband met struiken die als afscheiding tegen het vee rond de havezate stonden.

Bouwgeschiedenis:

Stichting
1425
Zichtbare toestand:
Bevat oude delen
Bron:
De oudste vermelding is uit 1427 toen een bisschoppelijke bede betaald moest worden.

Bouwgeschiedenis:

Gebouwd als een aanzienlijk bezit. In 1523 gedeeltelijk verwoest. In 1682 uitgebreid met een tweede bouwhuis.
In de 18e eeuw sterk in waarde verminderd. Tussen 1815 en 1862 enigszins verbouwd. Het huis heeft een classicistisch uiterlijk gekregen compleet met timpaan.
Na 1881 gedeeltelijk afgebroken. Na 1953 stond het huis leeg en was reeds in deplorabele staat. In 1955 werd het huis gekocht door A.A.C. Maaskant. Deze restaureerde het huis. De restauratie was in 1967 voltooid.

Bezitgeschiedenis:

Havezate.
Gesticht door de familie Mulert en door vrouwelijke vererving overgegaan naar Uterwyck, Broeckhuysen.
In 1682 heeft de oudste zoon Willem van Broeckhuysen den Doorn weer in bewoonbare staat gebracht. Er werd o.a. een nieuw bouwhuis bijgezet. Deze Willem was een aanzienlijk man in 1696 werd hij als gecommitteerde benoemd in de admiraliteit van Amsterdam.

Historische betekenis:

Gerrit Mulert was in ieder geval een vermogend man. Naast den Doorn bezat hij een brouwerij, de havezate den Ordel en de Voorst.
In 1523 gaf Mulert de Gelderse troepen toestemming om zijn huis als uitvalsbasis te gebruiken voor een aanval op de stad Zwolle. Deze aanval mislukte, waarop de Zwollenaren het huis plunderde en gedeeltelijk verwoestte.

Archeologisch onderzoek:

Er heeft op het terrein tot nu toe (nov 2001) geen archeologisch onderzoek plaatsgevonden.
ROB nr 21G-005 (4422)

Verwijzingen

Kastelenlexicon
Rijksmonumentnr
 

Publicaties:

P. den Boer - Havezate Den Doorn in Zwolle, 2006
Het Oversticht - De cultuurhistorische @tlas Overijssel, 2001 (met illustratie)
Ronald Stenvert - Monumenten in Nederland; Overijssel, 1998 -- blz 310
Albertus Jans Mensema - De havezathen in Salland en hun bewoners, 1983 -- blz 421 - 429 (met illustratie)
Arnuldus Johannes Gevers - Oude luister in het kerspel; catalogus van de tentoonstelling over havezathen en buitenplaatsen rond Zwolle, 1980 -- blz 30 - 33
E.H. ter Kuile - Noord- en Oost Salland, 1974 -- blz 146 - 147 (met illustratie)
H.W.M. van der Wijck - Overijssel '69, 1969 -- blz 54 - 117 (met illustratie)
J. Geesink - Uit Zwolle's verleden; schetsen van stad en omgeving, 1946 -- blz 130 - 131 (met illustratie)