Kastelen In Nederland.nl

Brederode

YouTube

Hede ten dage...

Adres
Velserenderlaan 2
Postcode
2082 LA
Plaats
Santpoort-Zuid
Gemeente
Velsen
Provincie
Noord-Holland
Coördinaten RD x - y
103,000 - 493,350
Coördinaten dec nbr -ol
52.4253670 - 4.6225080
Bestemming
Recreatie
Toegankelijk
Zomerseizoen
Commentaar? hier
Datum gegevens
do 6 juli 2017
 

Locatie:

Langs de doorgaande heerbaan Haarlem - Alkmaar is op een smalle strook Holland (tussen Wijkermeer en de kust) Brederode gesticht. Tegenwoordig ten westen van Santpoort-zuid.

Het kasteel Brederode is in de middeleeuwen op een uitloper van een standwal gebouwd. De uitloper van de strandwal is zuidwest-noordoost georiënteerd en verdwijnt ter plaatse van de ruïne onder het veen. Het middeleeuwse kasteel is op deze wijze gelegen op een stevige ondergrond en aan drie zijden omgeven door veen.

Functies:

monument
monument

Over van middeleeuwse toestand:

Geconsolideerde ruïne. Bestaande uit de hoofdburcht en de voorburcht. De Noordtoren is hersteld.

Geschiedenis

Voldoet aan definitie
voldoet
 

Etymologie:

De naam Brederode zou herleid kunnen worden van 'brede-rode' = breed stuk bosgrond dat gerooid en bewerkt werd, om er bouwland van te maken. De naam rode komt veelvuldig in Kennemerland voor (Berkenrode, Iepenrode, Tetrode, Keggenrode, Boekenrode).

Bouwgeschiedenis:

(Bouw)fase 1 - 1282 t/m 1318
Typologie
Woontoren
Afm. totaal terrein (m):
150 x 75
Afmeting voorburcht (m):
20 x 40
Zichtbare toestand:
Intact
De oudste delen van kasteel Brederode lijken een vierkante woontoren te zijn. Dit is onzeker.
Bron:
Kamphuis en Hermans
(Bouw)fase 2 - 1318 t/m 1426
Typologie
Vierkante of rechthoekige burcht
Afm. hoofdburcht (m)
38 x 49
Afm. totaal terrein (m):
150 x 75
Afmeting voorburcht (m):
20 x 40
Zichtbare toestand:
Intact
De bouw van het kasteel zoals de plattegrond aangeeft is ontstaan aan het begin van de 14e eeuw. Brederode is een vierkant kasteel, een nieuw type in die dagen. De invloed van de vierkante kastelen van Floris V en het wooncomfort leiden waarschijnlijk tot deze keuze. In 1351 is het kasteel belegerd door de kabeljauwen tijdens de Hoekse en Kabeljauwse twisten. Hierbij werden blijden en evenhoge ingezet. Daarna hebben de kabeljauwse Kennemers nog het nodige aan verwoesting aangebracht. Na de belegering van 1351 heeft herbouw plaatsgevonden.

Typologie tekst:

Het 14e eeuwse kasteel is een typisch voorbeeld van een vierkant kasteel zoals het Muiderslot.
(Bouw)fase 3 - 1426 t/m 1464
Typologie
Vierkante of rechthoekige burcht
Afm. hoofdburcht (m)
38 x 49
Afm. totaal terrein (m):
150 x 75
Afmeting voorburcht (m):
20 x 40
Zichtbare toestand:
Ruïne
In 1426 werd het kasteel belegerd door de Haarlemmers. Het zuidelijke deel van het kasteel werd verwoest. Als gevolg hiervan verhuisde de familie Brederode naar Batestein te Vianen,
(Bouw)fase 4 - 1464 t/m 1491
Typologie
Vierkante of rechthoekige burcht
Zichtbare toestand:
Intact
Het Noordelijk deel werd na 1464 hersteld.De verwoesting hebben veel puin opgeleverd. Hiermee is het noordelijk deel opgevuld en er is een ronde grondkeringsmuur gebouwd. Na 1478 vestigde Jolanda van Lalaing (weduwe van Reinout II) zich weer op het kasteel. In 1491 werd het kasteel geplunderd door Duitse soldaten, het kasteel raakt in verval.
(Bouw)fase 5 - 1491 t/m 1862
Typologie
Vierkante of rechthoekige burcht
Zichtbare toestand:
Ruïne
Na de plunderingen door de Kennemers en de Duitsers is het kasteel verder vervallen. In 1573 werd Brederode opnieuw geplunderd en in brand gestoken door Spaanse troepen. De noordmuur werd opgeblazen en viel in de gracht.
Na 1600 raakt het overbleven deel onder het duinzand.
(Bouw)fase 6 - 1862 t/m heden
Typologie
Vierkante of rechthoekige burcht
Afm. hoofdburcht (m)
38 x 49
Afm. totaal terrein (m):
150 x 75
Afmeting voorburcht (m):
20 x 40
Zichtbare toestand:
Ruïne
Mede door toedoen van Victor de Stuers en mr. A.J. Enschedé werd in 1860 de ruïne hersteld en geconsolideerd. Thans een geconsolideerde ruïne.

Bezitgeschiedenis:

Het kasteel is gedurende zijn relatief korte perioden van welstand altijd in het bezit gebleven van de Brederode's.
In 1679 is het kasteel (ruïne) door de dood van Wolfert van Brederode (de laatste uit de mannelijke lijn) aan de staat gekomen.

Historische betekenis:

Kasteel Brederode heeft een belangrijke rol gespeeld in de Hollandse geschiedenis. Dit omdat de Brederode's als drost of dapifer een belangrijke rol in het grafelijk gevolg speelde. Daarnaast heeft de familie Brederode de rol van baljuw in Velsen en omgeving. Ook bezitten de Brederode's uitgebreide gebieden in Holland, de Alblasserwaard, Noordeloos en Dordrecht.
Vooral tijdens de Hoekse en Kabeljauwse twisten speelt Reinout van Brederode en het kasteel Brederode een grote rol.

Verwijzingen

URL Commercieel
Wikipedia
Kastelenlexicon
Rijksmonumentnr
 

Publicaties:

Carly Misset - Een illustere familie, drie bijzondere monumenten; de Brederodes in Velsen, Vianen, Veenhuizen, 2016 -- blz 1-32 (met illustratie)
Rob Gruben - Brederode en de kruislaag, 2016 -- blz 25 (met illustratie)
E.H.P. Cordfunke - Macht en aanzien, 2013 -- blz 105-120 (met illustratie)
Renée Joosse - De ruïne van Brederode, 2012 -- blz 1-62 (met illustratie)
Maaike Feltmann - Een kasteelruïne om de hoek Wat betekenen kasteelruïnes voor omwonenden en hoe wensen zij de ruïne in de toekomst te beleven?, 2011 -- blz 35-36 (met illustratie)
Taco Hermans - Over een waerachtich abconterrfeytsel, 2009 -- blz 183-217 (met illustratie)
J.T. Zeiler - Adellijk afval : Archeozoölogisch onderzoek van de Laat-Middeleeuwse kastelen Egmond en Brederode, 2007
Ronald van Immerseel - Kastelenstichting Holland en Zeeland; jaarboek 2005, 2006 -- blz 49-101 (met illustratie)
meer...