Tilburg (Hasselt)


Kastelenlexicon
Adres
Hasseltstraat 256
Plaats
Tilburg
Gemeente
Tilburg
Provincie
Noord-Brabant
Commentaar? hier
Coördinaten RD x - y
133,125 - 397,975
Datum gegevens
di 27 september 2016

Video:

YouTube

Locatie:

Het kasteel lag aan de huidige Van Bijlandtstraat, aan de weg tussen het huidige Hasseltplein en het Wilhelminapark, de huidige Hasseltstraat. De korte poot van de Van Bijlandtstraat vormde de oprijlaan van het kasteel.

Etymologie:

Het huis werd genaamd naar de plaats waarbij het gebouwd werd.

Huidige middeleeuwse toestand:

Na de opgraving in 1978-1980 werden de fundamenten weer met zand bedekt, en werden de contouren in het daarna aangelegde park weergegeven. Op het terrein waar het kasteel stond werd na 1980 een compleet nieuwe woonwijk gebouwd. Op de plaats waar het kasteel werd een park ingericht, waarbij de contouren van de fundamenten van het kasteel in aangegeven werden.

Bouwgeschiedenis:

Stichting
1450
Zichtbare toestand:
Onbekend
Bron: Oisterwijkse schepenakte 'In een Oisterwijkse schepenakte uit 1450 wordt het toenmalige huis terloops genoemd om de plaats van een stuk land aan te geven: 'twee lopensaet lands of daeromtrent gelegen tot Velthoven by die steenen camer'. Dat met deze stenen kamer het kasteel bedoeld wordt, blijkt uit een later stuk van 13 maart 1557 waarbij dan gesproken wordt van het 'slot aen de Velthoven'.

Het oudste huis was waarschijnlijk een hoeve met een stenen kamer. In 1581 werd het bij een belegering verwoest. Omstreeks 1600 begon men met de herbouw, welke in 1755 afgebroken werd. In 1755 wordt er een nieuw gebouw opgetrokken, dat in 1859 werd gesloopt. Op het terrein werd een textielfabriek gebouwd, die in 1977 weer gesloopt werd.

Bezitgeschiedenis:

De stenen kamer was in 1450 in het bezit van de gebroeders Gerit en Jan Back. In 1477 verkochten zij het huis aan de heer van Tilburg, Jan van Haestrecht. In 1524 ging de heerlijkheid Tilburg en Goirle over in handen van Robbrecht van Malsen. In 1621 ging het huis ook weer via vererving over op Antony Schets, baron van Grobbendonck. De erven Schets van Grobbendonck verkopen het goed in 1710 aan Wilhelm, prins van Hessen-Kassel, militair gouverneur van Breda en later van Maastricht. In 1754 verkocht hij de heerlijkheid aan Gijsbertus Steenbergensis, graaf van Hogendorp-van Hofwegen. In 1858 werd het kasteel met toebehoren geveild. Het goed werd in drie delen gesplitst, waarbij het kasteel werd gekocht door Johannes van der Made, wijnkoper uit Klundert. Het kasteelterrein ging later over naar Bernard Pessers die er een fabriek bouwde.

Historische betekenis:

Het kasteel was het stamhuis van de heren van Tilburg en Goirle.

Afbeeldingen:

-Prospectus Castelli Tilborch, gravure, 1694, H. Causé naar een tekening van J. van Croes, Tilburg, KUB T 34 / 820.11 (3)
-Het Huis te Tilborg in 1690, pentekening, 1729, A. de Haan, Tilburg, KUB T 34 / 820.11 (6)
-Kasteel Tilburg, houtgravure, F. wolters, Tilburg, KUB T 34 / 820.11 (5)
-Ontwerp voor een nieuw kasteel te Tilburg, 1715, R. de Cotte, Parijs, Bibliothèque Nationale
-Tuinontwerp voor een nieuw kasteel te Tilburg, 1715, R. de Cotte, Parijs, Bibliothèque Nationale
- "Tilburgh het huys" op een oude inventarisatie kaart voor deze gebieden van de abdij van Tongerloo. De kaart bevind zich in het "Urselfonds" RijksArchBrussel
en geeft het huis weer in de toestand Ca. 1580 (des gewenst afbeelding aanwezig of R.A.T. Tilburg

Publicaties:

Aarts, Bas - 'Omgrachte behuizingen' (moated sites) in de regio Tilburg, 2014 -- blz 43-45 (met illustratie)
Aarts, Bas - Het kasteel van Tilburg op de kaart gezet maar nog niet verkend, 2011 -- blz 27-37 (met illustratie)
Soelen-de Kam, van Elly - Twee testamenten van de Van Malsens in het Urselfonds, 2006 -- blz 3-25
Janssen, Hans Louis - 1000 jaar kastelen in Nederland, 1996
Stoepker, H. - Graven naar het kasteel van Tilburg, 1986
meer...