Montfoort

Alle plaatjes..

Voldoet aan definitie
voldoet
URL Historisch
Wikipedia
Kastelenlexicon
Rijksmonumentnr
Adres
Kasteelplein 1
Plaats
Montfoort
Gemeente
Montfoort
Provincie
Utrecht
Commentaar? hier
Toegankelijk
Zomerseizoen
Coördinaten RD x - y
125,000 - 450,750
Coördinaten dec nbr -ol
52.0445390 - 4.9497970
Datum gegevens
ma 22 februari 2010

Functies:

zalenverhuur / feesten
hotel / restaurant
trouwlocatie
zalenverhuur / vergaderingen

Kastelen in de omgeving

in de omgeving

Etymologie:

' Mont Fortis ', sterke berg, heette Montfoort in 1163.

Huidige middeleeuwse toestand:

Alleen de toegangspoort tot de voorburcht en de oostelijke vleugel van de voorburcht restte nog. Het poortgebouw doet nu dienst als restaurant en zalenverhuur.

Bouwgeschiedenis:

Stichting
12e eeuw
Typologie
Ronde of ovale burcht
Zichtbare toestand:
Ruïne
Bron: Omstreeks 1163 moet bisschop Godfried van Rhenen aan de Hollandse IJssel een burcht hebben gesticht.

Het eerste kasteel uit de 12e eeuw was uit tufsteen opgetrokken. In de 13e eeuw is mogelijk een bakstenen ringmuur opgetrokken, waarbinnen in de loop der jaren gebouwen zijn verrezen. De hoofdburcht had een rond gronplan. De burcht was omgeven door een gracht die deels werd gevormd door een bocht in de Hollandse IJssel. De voorburcht was noordelijk van de burcht.

Bezitgeschiedenis:

Bisschop Godfried van Rheenen bouwde het kasteel Montfoort, om het Sticht - zoals bisdom Utrecht heette - te beschermen tegen aanvallen en plunderingen door de Graven van Holland. Door de bisschop werd op de burcht een dienstman uit de ridderstad geplaatst, die de naam 'Van Montfoort ' aannam. Rond de burcht groeide een markt, waar kooplieden zich onder bescherming van de burggraaf vestigden. Zo ontstond ' Castrum Muntford ' (Mundevoorde = slot aan doorwaadbare plaats), dat in 1329 stadsrechten kreeg.

Bij de Franse aanval op de Nederlandse republiek in 1672 bezetten de troepen van zonnekoning Lodewijk XIV Montfoort. Dit was slechts voor korte duur, want Stadhouder Willem III slaagde erin hen te verjagen. Voordat de Fransen Montfoort verlieten, bliezen zij echter het middeleeuwse kasteel op, waarbij alleen het oude poortgebouw en een achtkantige toren overeind bleven. De ' Voorburcht ' bestaat nog steeds en wordt in Montfoort het ' Kasteel ' genoemd.
In 1837 verkocht de gemeente het complex aan het rijk. In 1859 werd het gebouwencomplex door het rijk in gebruik genomen als plaatselijke gevangenis. Daarna werd er een tuchtschool voor meisjes in gevestigd. Tot 1968 heeft het kasteel deze bestemming gehad. In 1974 heeft de gemeente het gehele complex aangekocht. Na een restauratieperiode van twee jaar werd eind 1985 het kasteel heropend en sinds die tijd geëxploiteerd als horecaonderneming onder de naam 'Kasteel Montfoort '.

Historische betekenis:

Het bisschoppelijk kasteel was als grens verdediging tegen de Hollanders, net als Vollenhove tegen de Friezen, de Horst (Rhenen) tegen de Geldersen.

Publicaties:

Arents, Els - Hervonden schoonheid, 2016 -- blz 44-49 (met illustratie)
Amstel, van Th.A.A.M. - De heren Van Amstel 1105-1378, 1999
Janssen, Hans Louis - 1000 jaar kastelen in Nederland, 1996
Olde Meierink, Ben - Kastelen en ridderhofsteden in Utrecht, 1995 -- blz 318
Renaud, Jaap - Waar zat Hendrik van Montfoort...?, 1987 -- blz 279-282 (met illustratie)
meer...