Ligging

Grendelplein 13, 6301 BS, Valkenburg aan de Geul / Valkenburg aan de Geul / Limburg
Schitterend gelegen bovenop een mergelheuvel aan de zuidkant van het stadje Valkenburg.

Functies

Museum
Monument

Huidige toestand

Kasteel Valkenburg, verwoest 1672; burchtruïne op de steile helling ten zuiden van de stad. Het kasteel, waarvan nog belangrijke muurgedeelten overeind staat, XIX-XV, was aan alle zijden omgeven door een omhoog klimmende versterkte weg, een z.g. dwingel waarvan aan de oostzijde resten bewaard zijn.

Bouwgeschiedenis

In het begin van de 12e eeuw werd een rechthoekige donjon gebouwd door Goswinus I. Het was een zware toren van 12 x 18 m. De toren werd in 1122 verwoest.
De verwoesting gebeurde grondig want de nieuwe 16-hoekige woontoren werd over de oude gebouwd. Deze toren had een omtrek van 45m met 2m dikke muren. Later werd een kleinere tienhoekige bergfried gebouwd er werd ook een schildmuur omheengebouwd. Daarbuiten lag nog een dwingelmuur met een weergang op bogen. Om onbekende redenen is het geheel afgebroken.

Aan het einde van de 13e eeuw begon men met de bouw van een veel groter complex. (zie de maquette).

Huidige situatie

Een deels geconsolideerde ruïne laat een groot complex zien op de Heimelberg. Vooral de ridderzaal laat de grootte van het kasteel duidelijk zien. Valkenburg is een van de weinige hoogteburchten in Nederland.

Archeologie

Beschermd monument, 69B-029

Publicaties:

Aa, A.J. van der - Aardrijkskundig woordenboek der Nederlanden, -- blz. DL.11 511, DL.14 1204
Corsten, S. - Die Herren von Valkenburg (ca. 1000 - 1364),
Dorren, Th. - Het kasteel Valkenburg,
Janssen, H.L. - 1000 jaar kastelen in Nederland,
Kransberg, D. - Kastelengids van Nederland, -- blz. 251, (met illustratie)
Kuipers-Verbuijs, M.J. - Ruïnes in Nederland, -- blz. 212, (met illustratie)
Notten, J.G.M. - Kasteelruïne Fluwelengrot, -- blz. 1 - 23, (met illustratie)
Renaud, J.G.N. - Het kasteel van Valkenburg, , (met illustratie)
Renaud, J.G.N. - Enige aantekeningen betreffende de ruïne van Valkenburg,
Renaud, J.G.N. - Over de bouwgeschiedenis van het kasteel van Valkenburg,
Schröder, K. - Het Kastelenrijk : Zuid-Limburg: land van woeste ridders en rijke baronnen,
Schulte, A.G. - Middeleeuwse kastelen in Limburg : Een panorama tussen droom en werkelijkheid,
Vemer, J.C. - Kastelen in Limburg; het verleden in steen, -- blz. 13-14, (met illustratie)
Venne, J.M. van - Geschiedenis van het kasteel van Valkenburg, zijn heren en hun drossaarden,
Waegeman, T. - Burchten en Versterkingen in de Eurogio Maas-Rijn; een toeristische ontdekkingsreis, -- blz. 259-260, (met illustratie)
Win, J.Th.H. de - Kastelen in Limburg, -- blz. 105