Ligging

Tolweg 9, Heemskerk / Heemskerk / Noord-Holland

Functies

Zalenverhuur / vergadering
Jeugdherberg
Zalenverhuur / feesten
Trouwlokatie

Huidige toestand

Van het huidige kasteel zijn de oudste delen (de vierkante hoektorens) uit het einde van de 15e eeuw. De bebouwing rond het binnenplein zijn jonger en de muren te dun om verdedigbaar te zijn.

Oudste vermelding

Er stond reeds in de 13e eeuw, op de plaats waar thans Assumburg staat, een huis genaamd 'Willems woning van Velsen'. Hiervan is niet veel bekend.

Bouwgeschiedenis

Het huidige kasteel dateert uit 1546.

Bewoningsgeschiedenis

Jan van Rietwijk werd in 1322 beleend met de helft van de Assumburg. De andere helft behoorde toen al aan Barthoud van Assendelft. Op 17 mei 1328 verkocht Jan zijn helft van de Assumburg aan Barthoud van Assendelft. Daarna droeg Barthoud (I) de gehele Assumburg op aan de heer Jan van Polanen (eigenaar kasteel Oud Haerlem), die hem ermee beleende op 5 juni 1335.
Barthoud was getrouwd met Catharina, dochter van Dirk van den Wale, hofmeester van graaf Willem III. Dirk van den Wale was een bastaard van Polanen! Barthoud stierf waarschijnlijk in 1345. Zijn oudste zoon Dirk (I) verkreeg de Assumburg, maar is vrij kort daarna kinderloos overleden, zodat zijn jongere broer Gerrit (II) zich in 1348 op dit kasteel kon vestigen. Deze Gerrit was in relatie gebleven met de familie van zijn oude leenheren de Van Haerlem's: hij trouwde met Stevina van Haarlem. Sedertdien hebben de Van Assendelft's het wapen van de Van Haerlem's in het hunne opgenomen. Hun oudste zoon Barthoud (II) werd door hertog Willem VI verbannen. Dus betrok broer Dirk (II) van Assendelft in 1413 de Assumburg en liet zich daarmee zelfs belenen (20 april 1421). De laatste mannelijke Van Assendelft die de Assumburg heeft bewoond was Gerrit (VIII) (1567-1617) heer van Assendelft (1601), Assumburg, etc. Gerrit (VIII) bleef ongehuwd.
Na zijn dood ontving zijn zuster Anna (II) de Assumburg in leen (1618). Ze was getrouwd met Gerrit van Renesse van der Aa. Anna stierf in 1626. Nog enkele tientallen jaren bleven er Renesse's op de Assumburg wonen, maar in 1669 kocht koopman Johannes Wuijtiers het kasteel. Toen na diverse eigenaren een zekere mr. Jean Deutz in 1694 het kasteel had gekocht, liet deze de Assumburg aanmerkelijk verfraaien naar de smaak van die tijd (met een prachtig park met waterpartijen en plantsoenen). De laatste Deutz was jhr. Mr. Jacob Maarten Deutz van Assendelft die op het kasteel woonde en er ook stierf (in 1858). Toen zijn vrouw Josina Johanna Willink in 1867 in Amsterdam stierf, was dat tevens het einde van de Assumburg als aanzienlijk buitenverblijf. Veertien dagen lang vond er een veiling plaats van de inboedel (oktober 1868). Ook het landbezit werd van de hand gedaan. Na een jaar lang verhuurd te zijn geweest aan een gefortuneerde Engelsman, Hugh Hope Loudon, kreeg het gebouw diverse functies: in 1881 als hospitaal tijdens een cholera epidemie en later nog als school. In 1906 liet jhr. Mr. Hugo Gevers van Marquette de betimmering van de grote zaal naar Kasteel Marquette overbrengen. Ook de marmeren schoorstenen en vier deuren met hun omlijsting werden daarheen gebracht. Tenslotte werd het tot bijna ruïne vervallen kasteel op 18 september 1911 aan het rijk verkocht. De grote vijver werd in 1933 gedempt met onverkoopbare bollen. Er werd besloten het gebouw te restaureren. Een bestemming als jeugdherberg waarborgde het sociale nut van het oude slot. Op 15 juli 1933 vonden de eerste trekkers er onderdak. Tijdens de oorlog van 1940/45 legerden de Duitsers zich in het kasteel. Na de bevrijding diende het als huis van bewaring voor een dertigtal politieke gevangenen.

Publicaties:

Aa, A.J. van der - Aardrijkskundig woordenboek der Nederlanden, -- blz. DL.I 374
ANWB redaktie gidsen, - Kastelen in Nederland, -- blz. 168 - 169, (met illustratie)
Belonje, J. - De Assumburg bij Heemskerk, -- blz. 102 - 106
Bertram, - Noord-Hollands Arcadia; ruim 400 Noord-Hollandse buitenplaatsen in tekening, -- blz. 31-34, (met illustratie)
Craandijk, J. - Het kasteel Assumburg,
Groesbeek, J.W. - Middeleeuwse kastelen van Noord-Holland, -- blz. 118 - 128, (met illustratie)
Janssen, H.L. - 1000 jaar kastelen in Nederland,
Kooijmans, L. - Pronk met Pen en Penseel : Cornelis Pronk (1691-1759) tekent Noord-Holland,
Kransberg, D. - Kastelengids van Nederland, -- blz. 116 - 118, (met illustratie)
Loosjes, A. - Kasteelen buitenplaatsen tuinen en parken van Nederland, -- blz. 20, (met illustratie)
Pol-de Groot, K. van der - De geschiedenis van slot 'Assumburg',
Robidé van der Aa, C.P.E. - Oud-Nederland in de uit vroegere dagen, overgeblevene burgen en kasteelen,
Roefstra, J. - Kasteel Assumburg in Heemskerk,
Tuin, M. - Kasteel Assumburg in Heemskerk,
Venetien, J. van - Hart van Kennemerland; album van leven en werken in Midden-Kennemerland door de eeuwen heen, -- blz. 155 - 156, (met illustratie)
Wielinga, J.M.M. - Iets over 't kasteel Assumburgh in 1667, -- blz. 41 - 51
Wijck, H.W.M. van der - Marquette, Assumburg, Beeckesteyn en Wat, -- blz. 29 - 46
Wyck, H.W.M. van der - Marquette, Assumburg, Beeckesteyn en Waterland,