John Wennips
Voldoet aan definitie
voldoet
Zichtbare toestand
Intact
Stichting
14e eeuw, 1e kwart
Datum gegevens
25-feb-2010
Ligging
Rechterensedijk,
Dalfsen / Dalfsen / Overijssel
Ten zuidoosten van Dalfsen, op de linkeroever van de Overijsselse Vecht. Rechteren is gebouwd op een zandige verhoging. Het is mogelijk dat het water een oude lus is van de Vecht
Functies
Woning
Huidige toestand
Het onderste deel van de donjon is nog uit de 14e eeuw. In de 19e eeuw bracht van Rechteren Limpurg een etage aan op de entreepartij. Het laat middeleeuwse hoofdgebouw kreeg geval met pinakels en de toren een borstwering. Hierdoor werd een riddermatig ideaal verkregen. In 1953 is dit deels weer verwijderd.
Historische betekenis
Belangrijk roofridder slot in de 13e en 14e eeuw. Net als de roofridder burchten Voorst, Buckhorst en Eerde. In 1361 wilde de steden Zwolle Kampen en Deventer een einde maken aan de rooftochten van Sweder van Heeckeren. Dit viel tegen Sweder ging tot de aanval over en stak de buitenwijk van Zwolle in de brand.
Bouwgeschiedenis
Mogelijk is er een voorganger uit 1190 [Krans en Mils] een ronde vorm met een donjon. Zeker is dat de rechthoekige zaalbouw en de ronde toren in de 13e eeuw gebouwd werden. In het boek "Havezate van Werkeren" wordt de bouwperiode van de toren gezet op 1320-1330.
In de 15e eeuw werd de rond donjon aangevuld met een woonvleugel, die de huidige achtervleugel vormt. De spits met peervormige top is uit de 17e eeuw, maar de bovenste 2 verdiepingen zijn niet uit de 17e eeuw, maar zeer waarschijnlijk uit de 15e eeuw (uit ongeveer de zelfde bouwperiode als dat van de grote woonvleugel)
In de 18e eeuw breidden de bewoners het kasteel aanzienlijk uit. Tussen de woonvleugel en de toren werd een barokke voorgevel opgetrokken.
Bezitgeschiedenis
Oorspronkelijk van de familie van Voorst. Door Sweder van Voorst opgedragen als leen aan de bisschop van Utrecht.
Huidige situatie
Een van de fraaiste middeleeuwse kastelen van Overijssel. Zeer gaaf bewaard gebleven. De toren is het oudste gedeelte (14e eeuw). Het rechthoekige zaalbouw met zadeldak is 15e eeuws.
Archeologie
Bij restauraties in het begin van deze eeuw (Goutbeek) zijn de resten van een rondlopende ringmuur en van enkele waltorens tevoorschijn gekomen.
Verschillende deskundigen hanteren verschillende periode waarin de ringmuur moet zijn aangelegd.
Dit varieert van de 14e t/m de 16e eeuw.
Albert de Haen
Albert Speelman
Publicaties:
Aa, A.J. van der - Aardrijkskundig woordenboek der Nederlanden, -- blz. DL.9 386
ANWB redaktie gidsen, - Kastelen in Nederland, -- blz. 59 - 60, (met illustratie)
Goutbeek, A. - De ringmuur om het kasteel Rechteren, -- blz. 229-234
Graswinckel, D.P.M. - Rechteren,
Hardenberg, H. - Het archief van het kasteel Rechteren,
Kransberg, D. - Kastelengids van Nederland, -- blz. 20 - 21, (met illustratie)
Loosjes, A. - Kasteelen buitenplaatsen tuinen en parken van Nederland, , (met illustratie)
Mensema, A.J. - De havezathen in Salland en hun bewoners, -- blz. 79 - 87, (met illustratie)
Mensema, A.J. - Kasteel Rechteren, -- blz. 1 - 95, (met illustratie)
Moes, E.W. - Nederlandsche Kasteelen en hun historie, -- blz. dl I, blz 164, (met illustratie)
Onbekend - Het kasteel Rechteren,
Rijkscie. monumenten, - Kunstreisboek voor Nederland, -- blz. 276 - 276, (met illustratie)
Schellart, A.I.J.M. - Het versterkte huis; kastelen in Nederland,
Sluyterman, K. - Nederlandsche Kasteelen en hun historie, -- blz. dl I, blz 164, (met illustratie)
Tromp, H.M.J. - Historische buitenplaatsen in particulier bezit, -- blz. 54, (met illustratie)
Wijck, H.W.M. van der - Overijssel '69,
Wyck, H.W.M. van der - Overijsselse buitenplaatsen,