Ligging

Jonker Emilelaan 4, Laren / Lochem / Gelderland

Functies

Museum

Bouwgeschiedenis

De eerste schriftelijke vermelding dateert uit 1346, toen Derck van Keppel eigenaar was. Het middeleeuwse huis was op verdediging ingesteld. Rond 1500 raakte Verwolde betrokken in de politieke strijd tussen de hertog van Gelre en de bisschop van Utrecht. Hertog Karel veroverde het nabijgelegen Lochem en bezette Verwolde. De verdedigingsgordel rond het huis, die uit drie wallen en drie grachten bestond, kon niet verhinderen dat de manschappen van de bisschop van Utrecht Verwolde in 1510 innamen. Het huis werd afgebroken en de verdedigingswerken werden geslecht. In het midden van de 16de eeuw verrees er een nieuw huis, waarvan in de 18de eeuw weinig over was. In 1738 kocht Evert Jan Benjamin van Goltstein Verwolde ten behoeve van zijn dochter en schoonzoon Allard Philip van der Borch. Hun zoon Frederik Willem gaf in 1775 aan de stadhouderlijke architect Philip Willem Schonck opdracht een nieuw huis te ontwerpen, dat het eerste in neoclassicistische stijl in Gelderland was. Doordat de bouwheer persoonlijk de leiding van de bouw op zich nam, werd Verwolde in negen maanden gebouwd. De uitvoerige correspondentie tussen bouwheer en architect bleef deels bewaard en documenteert de bouw van Verwolde op unieke wijze. Nadat het huis in 1890 al een aantal vernieuwingen had ondergaan, vond in 1926 een ingrijpende modernisering plaats naar ontwerp van architect M.A. van Nieukerken. Aan de noordzijde werd een toren toegevoegd. Het huis kreeg een nieuwe kap, het interieur werd vernieuwd en Verwolde werd van modern comfort voorzien, zoals elektriciteit, centrale verwarming en telefoon. Zes generaties van de familie Van der Borch hebben elk een persoonlijk stempel gedrukt op het huis, de tuin en het park van Verwolde. In 1977 kwam, na twee eeuwen, een einde aan de particuliere bewoning door de familie Van der Borch. Toen droeg A.Ph.R.C. baron van der Borch van Verwolde de zorg voor de instandhouding van huis en tuin aan Geldersche Kasteelen over.

Publicaties:

Aa, A.J. van der - Aardrijkskundig woordenboek der Nederlanden, -- blz. DL.11 645
ANWB redaktie gidsen, - Kastelen in Nederland, -- blz. 102 - 102
Bierens de Haan, J.C. - Geldersche kasteelen; tot defensie en eene plaissante wooninge, -- blz. 24, (met illustratie)
Bierens de Haan, J.C. - Huis Verwolde Laren (Gld),
Borch van Verwolde, A.Ph.R.C. van der - Het huis Verwolde en zijn inwoners,
Graaf, J. de - Het huis en de heerlijkheid Verwolde,
Harenberg, E.J. - De kastelen van Graafschap en Liemers,
Harenberg, E.J. - Kastelen en landhuizen rond Lochem,
Janssen, H.L. - 1000 jaar kastelen in Nederland,
Kalkwiek, K.A. - De hertog en zijn burchten, -- blz. 124 - 125
Kuile, E.H. ter - Het Kwartier van Zutfen,
Sandwijk, J.L. - Landgoederen in Gelderland : deelgebied het noordelijk deel van de Achterhoek,
Tengbergen, A.F. - Kastelen in Oost-Gelderland, -- blz. 88 - 88
Zandstra, E. - Gelderse kastelen in het kwartier Zutphen, -- blz. 95 - 95