John Wennips
Voldoet aan definitie
voldoet
Zichtbare toestand
Muurresten deels opgenomen in later muurwerk
Datum gegevens
10-jun-2009
Ligging
Staverdenseweg 283,
Staverden / Ermelo / Gelderland
Functies
Zalenverhuur / feesten
Trouwlokatie
Zalenverhuur / vergadering
Trouwlokatie is het koetshuis t.o. het huis.
Huidige toestand
In 1905 nieuw gebouwd huis op oude funderingen.
Bewoningsgeschiedenis
Graaf Reinald van Gelre stichtte rond 1300 een nederzetting op de noordelijke Veluwe, niet ver van Harderwijk. De nederzetting had moeten uitgroeien tot een stad, maar de vestigingsplaats was hiervoor blijkbaar niet geschikt. Tot veel meer dan het door de graaf gebouwde kasteel en wat boerderijen er om heen, is het nooit gekomen.
Het kasteel werd door de hertogen van Gelre destijds veelvuldig gebruikt als jachtslot. Sinds 1400 woonden er leenmannen op kasteel Staverden, die het kasteel voor de graaf moesten bewaren en verdedigen. Zij hadden ook de verplichting om witte pauwen te houden. De veren van deze pauwen moesten dienen om de hoofdtooi van de grafelijke helmen te verfraaien. Daarom wordt kasteel Staverden ook wel de Witte Pauwenburcht genoemd. Ook vandaag de dag worden er op Staverden witte pauwen gehouden, hoewel er al lang geen graven van Gelderland meer zijn en er geen helmen meer met pauwenveren gesierd behoeven te worden.
Omstreeks 1600 kwam het kasteel in handen van de Van Haersoltes, die het kasteel in de volgende twee eeuwen verbouwden tot een meer bewoonbaar huis. Omstreeks 1840 werd het huis, dat inmiddels in andere handen was overgegaan, opnieuw verbouwd naar de eisen van die tijd. Kasteel Staverden kreeg zijn huidige vorm, op de oude dertiende-eeuwse fundamenten, pas in 1905, nadat het landgoed was aangekocht door Mr. 's Jacob, burgemeester van Rotterdam. Zijn erfgenamen verkochten het huis aan de huidige bezitter, de stichting Het Geldersch Landschap.
Albert Speelman
Publicaties:
Aa, A.J. van der - Aardrijkskundig woordenboek der Nederlanden, -- blz. DL.10 675
ANWB redaktie gidsen, - Kastelen in Nederland, -- blz. 111 - 112
Beltjes, P.J.W. - Over Staverden en de witte pauwen : Een verkenning,
Bierens de Haan, J.C. - Geldersche kasteelen; tot defensie en eene plaissante wooninge, -- blz. 57, (met illustratie)
Buurman, D.J.G. - Iets over Gelderse buitenplaatsen,
Jager, J.J. - Kastelen op de Veluwe : inventarisatie en vergelijking,