Ligging

Rosendael 1, Rozendaal / Rozendaal / Gelderland
Ca 4,5 km ten noordoosten van Arnhem.

Functies

Trouwlokatie
Museum
Zalenverhuur / feesten
Zalenverhuur / vergadering

Etymologie

Mogelijk ontleend aan het oud-Nederlandse Ruschdail. Een vallei met Rusch = biezen.

Huidige toestand

De reusachtige middeleeuwse donjon met muren van 4 meter dikte is het zichtbare deel van het kasteel. Tijdens onderzoek in 1985 zijn er muurresten in de kasteelvijver gevonden. Aan de toren is een 18e eeuws wooncomplex gebouwd.

Oudste vermelding

Reinald I, graaf van Gelre, staat te boek als stichter van Rosendael. Een oorkonde vermeldt zijn verblijf op Rosendael van Hemelvaartsdag tot Pinksteren.

Bouwgeschiedenis

De aanleg van het middeleeuwse kasteel Rozendaal mag, gezien de oppervlakte die het in beslag heeft genomen, aanzienlijk worden genoemd. De vraag rijst waar de voorburcht moet worden gezocht. Zou deze er nog buiten hebben gelegen, bijvoorbeeld op de westelijke dalhelling, buiten het poortgebouw aan de overzijde van de gracht, of aan de noordzijde van de gracht in het verlengde van de toegangsweg en ten oosten van het kasteel? Of kiezen wij
voor een bescheidener voorstelling van zaken? Mocht men voor het laatste voelen, dan biedt het kerncomplex, dat ook reeds zeer omvangrijk moet zijn geweest, voldoende ruimte om de functies die een voorburcht vervulde in zich op te kunnen nemen. Binnen een ommuurde rechthoek van circa 80 x max. 48 m zouden voorburcht en hoofdburcht dan verenigd zijn.
Gaat men nu af op de oudst bekende prent, van Van Buchel uit het einde van de 16de eeuw, een prent die ondanks alle sporen van verval ten gevolge van krijgshandelingen en van de tand des tijds, alle herstellingen en ook, zonder twijfel, hier en daar wijzigingen, toch een goede indruk lijkt te verschaffen van de middeleeuwse toestand, dan ontstaat het beeld van een grote rechthoek met halverwege tegen één der brede zijden, op en nabij de plaats van het huidige hoofdgebouw,
een massief bouwblok, bestaande uit twee loodrecht op elkaar staande (?) zaalgebouwen en, los hiervan, een uitspringende grote toren. Het bouwblok, aangevuld met de grote toren, vormt de hoofdburcht.
[Hulst]

Bezitgeschiedenis

Het complex deed in de 14e eeuw dienst als één van de residenties van de hertogen van Gelre. In de 16e eeuw verloor het deze functie, toen Hertog Karel van Gelre het gehavende huis in 1516 verpandde aan Gerrit van Scherpenzeel. De enige keer dat Rosendael werd verkocht, was in 1579. Daarna ging het telkens door vererving over in handen van de families Van Dorth, Van Arnhem, Torck en Van Palland.

Huidige situatie

Er rest een zware donjon en een aangebouwd 19e eeuwse rechthoekig gebouw van 4 woonlagen

Publicaties:

Aa, A.J. van der - Aardrijkskundig woordenboek der Nederlanden, -- blz. DL.9 743
ANWB redaktie gidsen, - Kastelen in Nederland, -- blz. 109 - 110, (met illustratie)
Beke, L. ter - Kasteel rosendael. Bouwhistorie, 1314 - 1516,
Bierens de Haan, J.C. - Geldersche kasteelen; tot defensie en eene plaissante wooninge, -- blz. 29, (met illustratie)
Bierens de Haan, J.C. - Rosendael, kasteel en park, -- blz. 1-32, (met illustratie)
Buurman, D.J.G. - Iets over Gelderse buitenplaatsen,
Eliens, F.M. - Middeleeuwse kastelen van Gelderland, -- blz. 286 - 290, (met illustratie)
Hulst, R.S. - Het middeleeuwse kasteel Rozendaal in archeologisch perspectief, -- blz. 26 - 49, (met illustratie)
Jager, J.J. - Kastelen op de Veluwe : inventarisatie en vergelijking,
Janssen, H.L. - 1000 jaar kastelen in Nederland,
Jongsma, H. - Kasteelen, buitenplaatsen, tuinen en parken van Nederland deel 2,
Kalkwiek, K.A. - De hertog en zijn burchten,
Kerkkamp, H. - Historie van Velp en Rozendaal,
Kerkkamp, H. - Rozendaal : een heerlijkheid,
Kransberg, D. - Kastelengids van Nederland, -- blz. 54, (met illustratie)
Leendertz., Paul - Het kasteel Rosendael in de 17de eeuw,
Muller, S. - De oudste afbeelding van het slot Rosendael,
Renaud, J.G.N. - Kasteel Rosendael, -- blz. 1, (met illustratie)
Schellart, A.I.J.M. - Kasteel Rosendael, -- blz. 1-28, (met illustratie)
Wyck, H.W.M. van der - Het historische landschap van de oostelijke Veluwezoom en Rosendael,