Ligging

Dorpsstraat 40, Hernen / Wijchen / Gelderland
Aan de westkant van het dorp Hernen.

Functies

Trouwlokatie
Museum

Etymologie

Afgeleid van de naam van de eerste heer Theodericus Dominus de Hernen en zijn nazaten.

Huidige toestand

Goed bewaarde, omgracht kasteel, bestaande uit 4 woongebouwen in een onregelmatig rechthoek om een binnenplein. Ronde toren en hangtorentjes op 3 hoeken. De donjon op de 4e hoek is in de 19e eeuw afgebroken op het onderstuk na.

Bouwgeschiedenis

Ontstaan uit een vierkante donjon met een aansluitende weermuur, die een onregelmatige vierkant omsloot. De vierkanten toren had muren van 2,60 - 2,80m dik. De toren is mogelijk verzwakt geraakt door het uithakken van muren om meer woonruimte te krijgen. De donjon stond op de zuidoost hoek is in het midden van de 19e eeuw tot halverwege de schietgaten van de kelderverdieping afgebroken.
De open weermuur is 2,50m dik hierop liep men achter een gekanteelde borstwering met schietgaten aan de buitenzijde even uitgekraagd. De zuidelijke en westelijke muur waren massief, met enekel schietgaten in diepe nissen. De noordelijk en oostelijke muur hebben spaarbogen.
Het kasteel is nu grotendeels uit 1555. Twee woongebouwen omsluiten een binnenplaats. Op de noordoost- en de noordwesthoek zijn twee uitgekraagde hangtorens, terwijl op de zuidwesthoek nog een ronde toren voorkomt. Bij de bouw van de woonruimten is de schildmuur overdekt. Een overdekte weergang is een unieke verschijnsel in Nederland.

Bewoningsgeschiedenis

In 1247 komt Theodricus Dominus de Hernen voor die een getuigenis aflegt. Mogelijk dat er toen al een huis Hernen bestond. Ook omdat de heren van Hernen als nobilis, hoge adel werden aangeduid.
Willem van Hernen en Agnes hadden dochters. De een getrouwd met Robert van Appeltern en de ander met Otto van Driel. Daarom werd in 1357 de heerlijkheid verdeeld in 1/3 deel voor Alard de zoon van Otto van Driel (inclusief huis) en 2/3 voor de Robert van Appeltern. In 1369 bezat Alard de gehele heerlijkheid als leen van de hertog van Gelre. Alard en zijn zoon Otto ruilden Hernen in 1390 met de Hertog Willem I tegen Niftrik en Vlierden. Willem verpanden het huis daarop aan Arnt van Lyenen. In 1402 werd Herman van Meeckeren ermee beleend. Na zijn dood verefde het op zijn dochter Elizabeth, die gehuwd was met Johan van Wijhe. Het kasteel bleef tot 1646 in het geslacht van Wijhe, waaraan het nu zijn uiterlijk dankt.

Publicaties:

Aa, A.J. van der - Aardrijkskundig woordenboek der Nederlanden, -- blz. DL.5 465
Anspach, J. - De heerlijkheid Hernen, -- blz. 13
ANWB redaktie gidsen, - Kastelen in Nederland, -- blz. 98 - 98, (met illustratie)
Bierens de Haan, J.C. - Geldersche kasteelen; tot defensie en eene plaissante wooninge, -- blz. 32, (met illustratie)
Buurman, D.J.G. - Stichting vrienden der Geldersche kasteelen 1948-1958, -- blz. 12 - 29, (met illustratie)
Buurman, D.J.G. - Het kasteel Hernen, -- blz. 74
Buurman, D.J.G. - Waren er in de veertiende eeuw twee kastelen in Hernen?,
Eliens, F.M. - Middeleeuwse kastelen van Gelderland, -- blz. 185 - 190, (met illustratie)
Gorissen, F. - Die Burgen im Reich von Nimwegen, ausserhalb der Stadt Nimwegen,
Hoekstra, T.J. - Liber Castellorum,
Kalkwiek, K.A. - De hertog en zijn burchten,
Kransberg, D. - Kastelengids van Nederland, -- blz. 40, (met illustratie)
Onbekend - Restaureren? Ja! Maar hoe en waarom, -- blz. 28-31, (met illustratie)
Reijen, P.E. van - Nieuwe gegevens over het kasteel Hernen,
Schellart, A.I.J.M. - Het versterkte huis; kastelen in Nederland,
Schulte, A.G. - Het land van Maas en Waal,
Spaen, W.A. van - Oordeelkundige inleiding tot de historie van Gelderland, IV, -- blz. 104
St. Vrienden der Geldersche Kasteel, - St. vr. Geldersche kasteelen 1965-1975,
Vries, W. de - Bijdr. tot gesch. van het recht. bestel; De hoge heerlijkheid Hernen, -- blz. 41
Zandstra, E. - Kastelen en huizen in de Betuwe, -- blz. 97 - 97